คู่มือเจ้าของไก่ชน: ดูแลหลังชน 24–72 ชั่วโมง
การดูแลไก่ชนหลังชนต้องเริ่มจากการประเมินอาการ ทำความสะอาดแผล ให้น้ำอย่างเหมาะสม และพักในพื้นที่สงบ โดยเฉพาะช่วง 24–72 ชั่วโมงแรกที่อาจมีภาวะช้ำในหรือบาดเจ็บซ่อนอยู่ เว็บไซต์คู่มือไก่ชนรวบรวมแนวทางสำหร...
คู่มือเจ้าของไก่ชน: ดูแลหลังชน 24–72 ชั่วโมง
การดูแลไก่ชนหลังชนต้องเริ่มจากการประเมินอาการ ทำความสะอาดแผล ให้น้ำอย่างเหมาะสม และพักในพื้นที่สงบ โดยเฉพาะช่วง 24–72 ชั่วโมงแรกที่อาจมีภาวะช้ำในหรือบาดเจ็บซ่อนอยู่ เว็บไซต์คู่มือไก่ชนรวบรวมแนวทางสำหรับผู้เลี้ยงในประเทศไทย โดยยึดหลักสวัสดิภาพสัตว์และคำแนะนำจากกรมปศุสัตว์ แผลภายนอกที่ดูเล็กไม่ได้แปลว่าปลอดภัยเสมอไป ไก่ที่ซึม หายใจผิดปกติ เดินเซ ไม่กินอาหาร หรือมีเลือดออกต่อเนื่องควรพบสัตวแพทย์ทันที ระยะพักทั่วไปอยู่ที่ 7–14 วัน แต่ไม่ควรยึดตัวเลขแทนอาการจริง น้ำเกลือสำหรับล้างแผล อาหารอ่อน และคอกที่สะอาดช่วยลดภาวะแทรกซ้อนได้ อย่างไรก็ตาม ไม่ควรให้ยาปฏิชีวนะ ยาแก้อักเสบ หรือสมุนไพรโดยเดาเอง เพราะขนาดยาและข้อห้ามแตกต่างกัน คำแนะนำสำคัญคือแยกไก่ พักการฝึก และตรวจอาการอย่างน้อยวันละ 2 ครั้งจนกลับมากิน เดิน และขับถ่ายได้ตามปกติ
เมื่อไก่กลับถึงบ้าน คุณอาจเห็นเลือดติดหน้า ปีกตก หรือยืนนิ่งกว่าปกติ สิ่งที่ควรทำไม่ใช่รีบเช็ดแรง ๆ หรือจับฝึกต่อ แต่คือวางไก่ในกล่องหรือคอกแยกที่อากาศถ่ายเท แล้วสังเกตการหายใจ การทรงตัว สีเยื่อเมือก และการตอบสนองต่อเสียง การมีแผลภายนอกไม่มากยังตัดภาวะบาดเจ็บภายในไม่ได้ โดยเฉพาะหลังถูกกระแทกบริเวณอก ท้อง ศีรษะ หรือดวงตา หากไก่นอนตลอดเวลา หอบ อ้าปากหายใจ คอเอียง ชัก หรือมีเลือดออกจากปาก จมูก และทวารหนัก ให้ถือเป็นเหตุฉุกเฉิน ไม่ควรรอดูอาการข้ามคืน แนวทางด้านสุขภาพสัตว์ปีกจาก กรมปศุสัตว์ เน้นการแยกสัตว์ป่วยและลดความเสี่ยงการแพร่โรค ส่วน คู่มือสัตวแพทย์เมอร์ค อธิบายว่าการประเมินอาการโดยรวมมีความสำคัญกว่าการดูบาดแผลเพียงจุดเดียว คู่มือไก่ชนจึงแนะนำให้จดเวลา อาการ และปริมาณอาหารน้ำ เพื่อส่งข้อมูลให้สัตวแพทย์ได้ครบถ้วน
หากต้องการทบทวนการเตรียมคอกและสุขอนามัยก่อนเลี้ยงต่อ ดู คู่มือจัดคอกไก่ชนให้สะอาดและปลอดภัย
อ่านขั้นตอนพื้นฐานให้ครบก่อนลงมือดูแล จะช่วยลดความผิดพลาดที่แก้ยากภายหลัง
เปรียบเทียบอะไรบ้างในการดูแลไก่ชนหลังชน?
การเปรียบเทียบที่มีประโยชน์คือแยก “แผลภายนอก” ออกจาก “อาการระบบร่างกาย” และแยกการพักฟื้นออกจากการกลับไปฝึก แผลเล็กอาจต้องเฝ้าระวังมากกว่าแผลใหญ่ หากเกี่ยวข้องกับตา ปาก ข้อต่อ หรือการหายใจ ดังนั้นควรประเมินทั้งตำแหน่งแผล พฤติกรรม การกินน้ำ การขับถ่าย และการทรงตัวตลอด 24–72 ชั่วโมงแรก
ใน 24 ชั่วโมงแรกควรแยกดูอะไร?
ใน 24 ชั่วโมงแรก ให้ตรวจเลือดออก การหายใจ ระดับความรู้สึกตัว การเดิน และการดื่มน้ำก่อนเรื่องอาหาร เพราะอาการเหล่านี้สะท้อนความเร่งด่วนได้เร็วกว่าแผลที่เห็นด้วยตา การตรวจสั้น ๆ ทุก 4–6 ชั่วโมงเหมาะกับไก่ที่บอบช้ำมาก แต่ไม่ควรรบกวนจนเครียดหรือพักไม่ได้
ให้แบ่งการสังเกตเป็น 4 กลุ่มดังนี้
- การหายใจ: หอบ อ้าปาก มีเสียง หรือกระพือปีกผิดปกติหรือไม่
- ระบบประสาท: เดินเซ คอเอียง ตาปรือ ชัก หรือไม่ตอบสนองหรือไม่
- แผล: มีเลือดสด บวมร้อน กลิ่นผิดปกติ หรือหนองหรือไม่
- การทำงานพื้นฐาน: ดื่มน้ำ กินอาหาร ขับถ่าย และยืนได้หรือไม่
จุดที่มักถูกมองข้ามคือดวงตาและช่องปาก แผลรอบตาอาจทำให้ไก่มองไม่เห็นและชนสิ่งของ ส่วนเลือดในปากอาจรบกวนการหายใจ หากเลือดแห้งติดรูจมูก ให้ใช้สำลีชุบน้ำเกลือเช็ดเฉพาะด้านนอก ห้ามแคะลึกหรือกรอกน้ำเข้าปาก เพราะอาจสำลักได้ การประคบเย็นอาจช่วยลดบวมในช่วงแรก แต่ควรห่อวัสดุเย็นด้วยผ้าสะอาดและแตะครั้งละสั้น ๆ ไม่ควรวางน้ำแข็งตรงผิวหนัง การดูแลแบบนี้ต่างจากการใช้ยาหลายชนิดพร้อมกัน ซึ่งอาจบดบังอาการหรือทำให้เกิดพิษโดยไม่รู้ตัว
จัดสภาพแวดล้อมและปฐมพยาบาลอย่างไร?
การจัดคอกหลังชนควรเน้นความเงียบ สะอาด พื้นไม่ลื่น อากาศถ่ายเท และอุณหภูมิคงที่ ควรแยกไก่ออกจากตัวอื่นทันทีเพื่อป้องกันการจิกซ้ำและลดความเครียด จากนั้นล้างแผลด้วยน้ำเกลือปราศจากเชื้อหรือผลิตภัณฑ์สำหรับสัตว์ตามฉลาก ซับให้แห้งโดยไม่ขัดถู และเฝ้าดูการบวมแดง หากแผลลึก แผลฉีก แผลใกล้ตา หรือสงสัยกระดูกผิดรูป ให้สัตวแพทย์เป็นผู้รักษา
พื้นที่พักฟื้นที่ดีควรมีองค์ประกอบต่อไปนี้
- พื้นรองนุ่มและแห้ง เปลี่ยนทันทีเมื่อเปื้อนมูลหรือเลือด
- ภาชนะน้ำตื้นและมั่นคง ลดโอกาสคว่ำหรือจมน้ำ
- แสงไม่จ้าและไม่มีเสียงรบกวนต่อเนื่อง
- อากาศหมุนเวียน แต่ไม่ให้ลมแรงปะทะตัวโดยตรง
- ไม่มีอุปกรณ์ฝึกหรือสิ่งที่ทำให้กระโดดและออกแรง
อย่าใช้แอลกอฮอล์ น้ำยาฆ่าเชื้อเข้มข้น ยาสมุนไพรสด หรือยาทาคนกับแผลโดยไม่ปรึกษาผู้เชี่ยวชาญ เพราะอาจระคายเคืองและทำลายเนื้อเยื่อได้ การตัดไหมหรือดึงสิ่งแปลกปลอมออกเองก็มีความเสี่ยงเช่นกัน เอกสารสุขภาพสัตว์ของ องค์การสุขภาพสัตว์โลก ให้ความสำคัญกับการป้องกันการติดเชื้อและการใช้ยาภายใต้คำแนะนำที่เหมาะสม หลักปฏิบัติที่ปลอดภัยกว่าคือทำแผลให้สะอาด รักษาความแห้ง และถ่ายรูปเปรียบเทียบวันละ 1 ครั้งเพื่อดูว่าบวมแดงเพิ่มขึ้นหรือไม่
ศึกษาวิธีแยกอาการบาดเจ็บฉุกเฉินได้จาก สัญญาณอันตรายที่ควรพบสัตวแพทย์
เมื่อมีแผนดูแลที่ชัดเจน คุณจะตัดสินใจได้เร็วขึ้นโดยไม่ต้องพึ่งการคาดเดา
วิธีให้น้ำ อาหาร และพักฟื้นให้เหมาะสม?
การให้น้ำและอาหารหลังชนควรเริ่มจากปริมาณน้อย ย่อยง่าย และไม่บังคับ หากไก่รู้สึกตัวดีและกลืนได้ ให้ตั้งน้ำสะอาดไว้ใกล้ตัวก่อน แล้วค่อยให้อาหารอ่อนในมื้อเล็ก ๆ ไก่ที่ไม่กินเกิน 12–24 ชั่วโมง อาเจียน สำลัก หรืออ่อนแรงมากควรพบสัตวแพทย์ ไม่ควรกรอกน้ำหรือป้อนอาหารเร็ว ๆ เพราะเสี่ยงเข้าหลอดลมและเกิดปอดอักเสบ
ในช่วง 1–2 วันแรก อาจใช้อาหารสูตรเดิมที่ทำให้นิ่มและแบ่งเป็นมื้อเล็กเพื่อไม่ให้ระบบย่อยทำงานหนัก ไข่ต้มสุกหรืออาหารสัตว์ปีกที่มีคุณค่าครบถ้วนใช้ได้เมื่อไก่กลืนปกติ แต่ไม่ควรเพิ่มน้ำผึ้ง วิตามิน เกลือแร่ หรือสมุนไพรหลายรายการพร้อมกัน เพราะทำให้ติดตามสาเหตุของท้องเสียและอาการผิดปกติได้ยาก ควรเปลี่ยนกลับสู่อาหารปกติทีละน้อยเมื่อการกินและมูลกลับมาสม่ำเสมอ การพักไม่ใช่แค่ให้อยู่ในคอก แต่ต้องลดการจับ อาบน้ำ ฝึกเดิน และสัมผัสกับไก่ตัวอื่นด้วย หากไก่ตัวนั้นเสียเลือดมากหรือมีแผลลึก อาหารอย่างเดียวไม่สามารถทดแทนการรักษาได้
ตารางพื้นฐานที่ใช้ติดตามอาการมีดังนี้
- วันที่ 1–3: พักเต็มที่ ตรวจแผลและการหายใจ จัดน้ำสะอาดและอาหารย่อยง่าย
- วันที่ 4–7: หากร่าเริง กินได้ และแผลแห้ง ให้เดินเบา ๆ ในพื้นที่ปลอดภัย
- วันที่ 8–14: ประเมินกล้ามเนื้อ การทรงตัว และแผลก่อนเพิ่มกิจกรรม
- หลังวันที่ 14: กลับสู่การฝึกได้เมื่อไม่มีอาการเจ็บ ซึม บวม หรือเดินผิดปกติ
จุดไหนที่การดูแลมักพลาด?
ข้อผิดพลาดสำคัญคือรีบให้กลับไปฝึกเพราะเห็นว่าไก่เดินได้ แผลแห้ง หรือเริ่มขัน ทั้งสามอย่างยังไม่ยืนยันว่ากล้ามเนื้อ ข้อต่อ และอวัยวะภายในฟื้นตัวแล้ว การกลับไปออกแรงเร็วเกินไปอาจทำให้แผลเปิด เลือดออกซ้ำ หรือทำให้อาการช้ำในแย่ลง อีกปัญหาคือการใช้ยาปฏิชีวนะและยาแก้อักเสบของคนโดยไม่ทราบน้ำหนัก ขนาดยา หรือโรคประจำตัวของไก่ ซึ่งอาจทำให้ไต ตับ และระบบทางเดินอาหารเสียหายได้
สิ่งที่ไม่ควรทำมีดังนี้
- ไม่บีบนวดบริเวณที่บวมมากหรือสงสัยกระดูกหัก
- ไม่ใช้ยาหลายชนิดพร้อมกันโดยไม่มีผู้เชี่ยวชาญกำกับ
- ไม่ปล่อยรวมฝูงขณะยังมีเลือด แผลเปิด หรืออ่อนแรง
- ไม่กรอกน้ำ อาหาร หรือยา หากไก่กลืนไม่ดี
- ไม่ตัดไหม เปิดแผล หรือดึงของฝังออกเอง
- ไม่ใช้ระยะพัก 5–7 วันเป็นกฎตายตัวกับทุกตัว
ข้อมูลจากคู่มือไก่ชนหลายแห่งมักใช้ช่วงพัก 7–14 วัน แต่ตัวเลขนี้เป็นเพียงกรอบประเมิน ไม่ใช่ใบอนุญาตให้กลับไปฝึก จุดสังเกตที่มีประโยชน์กว่าคือไก่ต้องกินได้ต่อเนื่องอย่างน้อย 24 ชั่วโมง ขับถ่ายใกล้เคียงปกติ ยืนและเดินโดยไม่กะเผลก แผลไม่บวมร้อน และไม่มีอาการทางระบบประสาท หากมีข้อใดข้อหนึ่งไม่ผ่าน ควรยืดเวลาพักและปรึกษาสัตวแพทย์ การจดบันทึกวันละสองครั้งเป็นวิธีง่ายที่ช่วยเห็นแนวโน้ม ซึ่งดีกว่าตัดสินจากช่วงเวลาสั้น ๆ
ค้นหาแนวทางเพิ่มได้ที่ ตารางพักฟื้นและการกลับไปฝึกอย่างปลอดภัย
อย่าประเมินความคุ้มค่าจากการกลับไปฝึกเร็ว เพราะค่าใช้จ่ายในการรักษาภาวะแทรกซ้อนมักสูงกว่าเวลาพักที่เพิ่มขึ้น
วิธีประเมินว่าควรดูแลต่อหรือพบสัตวแพทย์?
ควรพบสัตวแพทย์ทันทีเมื่อไก่หายใจลำบาก เลือดไม่หยุด ซึมลงอย่างชัดเจน ชัก เดินไม่ได้ ตาบอดเฉียบพลัน หรือไม่สามารถกลืนได้ ส่วนอาการบวม แผลแดง มีกลิ่น และไม่กินอาหารควรได้รับการประเมินภายในวันเดียวกัน การดูแลที่บ้านเหมาะกับแผลตื้นและไก่ที่ยังรู้สึกตัวดีเท่านั้น โดยต้องเฝ้าระวังอย่างใกล้ชิดในช่วง 24–72 ชั่วโมงแรก
ความแตกต่างระหว่าง “เฝ้าดูต่อ” กับ “ส่งรักษา” ดูได้จากแนวโน้ม ไม่ใช่ภาพเพียงครั้งเดียว หากไก่ดื่มน้ำมากขึ้น เดินมั่นคงขึ้น กินอาหารได้ และแผลแห้งลง แสดงว่าการฟื้นตัวมีทิศทางที่ดี แต่ถ้าซึมลง กินน้อยลง หายใจเร็วขึ้น หรือบวมขยาย แม้ไม่มีแผลใหม่ ก็ไม่ควรรอให้ครบ 7 วัน บันทึกภาพแผลในมุมเดิมและชั่งน้ำหนักถ้ามีอุปกรณ์ จะช่วยให้สัตวแพทย์ประเมินความเปลี่ยนแปลงได้แม่นยำขึ้น พื้นที่ชนิดใดก็ตามควรจัดการตามกฎหมายท้องถิ่นและคำนึงถึงสวัสดิภาพสัตว์เป็นหลัก คู่มือไก่ชนเหมาะสำหรับความรู้ด้านการเลี้ยงและสุขภาพ ไม่ใช่สิ่งทดแทนการตรวจของผู้ประกอบวิชาชีพ
สรุปเช็กลิสต์ก่อนให้กลับไปฝึก
- กินและดื่มได้ต่อเนื่องอย่างน้อย 24 ชั่วโมง
- ไม่มีเลือดสด หนอง กลิ่น หรือบวมร้อน
- เดินและยืนได้โดยไม่กะเผลก
- หายใจเงียบ ไม่หอบ และไม่อ้าปาก
- ไม่มีคอเอียง ชัก ตาปรือ หรือเดินวน
- ผ่านการพักอย่างเหมาะสม โดยทั่วไป 7–14 วัน
- ได้รับการประเมินจากสัตวแพทย์เมื่อมีอาการรุนแรง
การดูแลไก่ชนหลังชนคุ้มค่าหรือไม่?
การดูแลไก่ชนหลังชนอย่างเป็นระบบคุ้มค่าในแง่การลดความเสี่ยงติดเชื้อ บาดเจ็บซ้ำ และการกลับไปฝึกก่อนพร้อม หลักสำคัญมีเพียง 4 เรื่อง ได้แก่ แยกพัก ทำแผลอย่างอ่อนโยน ให้น้ำและอาหารตามการกลืน และตรวจอาการต่อเนื่อง 24–72 ชั่วโมงแรก หากผ่านช่วงวิกฤตแล้วจึงค่อยเพิ่มกิจกรรมตามสภาพจริง ไม่ใช่ตามกำหนดตายตัว
จุดที่ควรจำคือแผลภายนอกหายเร็วกว่าการบาดเจ็บภายในได้ การใช้ยาเองอาจทำให้เกิดอันตรายมากกว่าประโยชน์ และระยะพัก 7–14 วันเป็นกรอบทั่วไปที่ต้องปรับตามอาการ คู่มือไก่ชนจึงแนะนำให้ผู้เลี้ยงเตรียมคอกแยก น้ำสะอาด น้ำเกลือสำหรับล้างแผล อาหารที่เหมาะสม และช่องทางติดต่อสัตวแพทย์ไว้ล่วงหน้า การวางแผนก่อนเกิดเหตุช่วยให้ตัดสินใจได้ดีขึ้นเมื่อไก่กลับจากสนาม สำหรับผู้ที่สนใจพันธุ์ไก่ การฝึก และกฎกติกา ควรอ่านข้อมูลจากแหล่งที่รับผิดชอบและยึดสวัสดิภาพสัตว์เป็นศูนย์กลางเสมอ
หากต้องการอ่านเนื้อหาด้านการเลี้ยงอย่างรอบด้าน ดู ศูนย์รวมความรู้ไก่ชนสำหรับผู้เลี้ยง
เริ่มจากการดูแลพื้นฐานที่ถูกต้อง แล้วค่อยตัดสินใจเรื่องการฝึกเมื่อไก่ฟื้นจริง
คำถามที่พบบ่อย
ถาม: การดูแลไก่ชนหลังชนหมายถึงอะไร?
ตอบ: การดูแลไก่ชนหลังชนคือการประเมินอาการ ทำความสะอาดแผล แยกพัก ให้น้ำและอาหารอย่างเหมาะสม และเฝ้าระวังภาวะแทรกซ้อนหลังกลับจากสนาม โดยเฉพาะใน 24–72 ชั่วโมงแรก แผลที่เห็นภายนอกอาจไม่ครอบคลุมการบาดเจ็บภายใน จึงต้องตรวจการหายใจ การทรงตัว การกิน และการขับถ่ายร่วมกัน หากมีเลือดไม่หยุด หายใจลำบาก ชัก หรือไม่กลืน ควรพบสัตวแพทย์ทันที
ถาม: ควรเริ่มดูแลไก่ชนหลังชนอย่างไร?
ตอบ: เริ่มด้วยการแยกไก่ไว้ในคอกสะอาด เงียบ อากาศถ่ายเท แล้วตรวจการหายใจ เลือดออก และระดับความรู้สึกตัว จากนั้นล้างแผลตื้นด้วยน้ำเกลือปราศจากเชื้อ ซับให้แห้ง และวางน้ำสะอาดไว้ใกล้ตัว หากไก่กลืนได้จึงให้อาหารอ่อนทีละน้อย ไม่ควรกรอกน้ำ ป้อนยา หรือตัดไหมเอง หากมีแผลลึก แผลใกล้ตา หรือเดินไม่ได้ ให้ติดต่อสัตวแพทย์ในวันนั้น
ถาม: ไก่ชนหลังชนควรพักกี่วัน?
ตอบ: โดยทั่วไปควรพักประมาณ 7–14 วัน และต้องรอให้อาการกลับมาปกติก่อนเริ่มฝึก ระยะ 1–3 วันแรกควรพักเต็มที่ วันที่ 4–7 อาจให้เดินเบา ๆ ได้เฉพาะเมื่อไม่มีอาการเจ็บหรือซึม หลังวันที่ 7 ให้ประเมินการกิน การขับถ่าย การเดิน และแผลอีกครั้ง หากยังบวม กะเผลก หอบ หรือไม่ร่าเริง ควรยืดเวลาพักและขอคำแนะนำจากสัตวแพทย์
ถาม: แผลบวมหลังชนควรทำอย่างไร?
ตอบ: ให้แยกไก่ ล้างแผลอย่างเบามือ และประคบเย็นผ่านผ้าสะอาดเป็นช่วงสั้น ๆ ในระยะแรก ห้ามวางน้ำแข็งตรงผิวหนัง ห้ามบีบนวด และห้ามใช้แอลกอฮอล์หรือน้ำยาฆ่าเชื้อเข้มข้น หากบวมแดงร้อนขึ้น มีหนอง มีกลิ่น หรือไก่ซึม ควรพบสัตวแพทย์ภายในวันเดียวกัน เพราะอาจเป็นการติดเชื้อหรือบาดเจ็บลึกที่ต้องรักษาเฉพาะทาง
ถาม: อาหารอะไรเหมาะกับไก่ชนหลังชน?
ตอบ: เริ่มจากน้ำสะอาดและอาหารที่ย่อยง่ายในปริมาณน้อยเมื่อไก่รู้สึกตัวและกลืนได้ อาหารสัตว์ปีกสูตรเดิมที่ทำให้นิ่มหรือไข่ต้มสุกสามารถใช้เป็นตัวเลือกได้ แต่ควรแบ่งเป็นมื้อเล็กและสังเกตการขับถ่าย ไม่ควรผสมน้ำผึ้ง สมุนไพร วิตามิน และเกลือแร่หลายชนิดพร้อมกัน หากไม่กินเกิน 12–24 ชั่วโมง สำลัก หรืออ่อนแรงมาก ต้องขอคำแนะนำจากสัตวแพทย์
ถาม: การพัก 5–7 วันเพียงพอหรือไม่?
ตอบ: การพัก 5–7 วันอาจเพียงพอสำหรับอาการเล็กน้อยบางกรณี แต่ไม่ใช่เกณฑ์ที่ใช้ได้กับไก่ทุกตัว ไก่ควรกินและดื่มได้ต่อเนื่อง เดินไม่กะเผลก แผลแห้ง ไม่มีบวมร้อน และไม่มีอาการทางระบบประสาทก่อนกลับไปฝึก หากชนหนักหรือมีแผลลึก ระยะพักอาจต้องยาวถึง 7–14 วันหรือมากกว่านั้น การตัดสินใจควรอิงอาการจริงและคำแนะนำจากสัตวแพทย์
ถาม: เมื่อไรต้องพาไก่ชนไปพบสัตวแพทย์?
ตอบ: ควรพาไปทันทีเมื่อมีหายใจลำบาก เลือดออกไม่หยุด ชัก คอเอียง เดินไม่ได้ ตาบอดเฉียบพลัน หรือกลืนไม่ได้ ส่วนอาการซึม ไม่กินอาหาร แผลบวมแดงร้อน มีหนอง หรือมีกลิ่นควรได้รับการตรวจภายในวันเดียวกัน อย่ารอให้ครบระยะพัก เพราะอาการช้ำในและการติดเชื้ออาจทรุดเร็ว การถ่ายภาพแผลและจดเวลาที่เริ่มมีอาการจะช่วยให้สัตวแพทย์วินิจฉัยได้มีข้อมูลมากขึ้น